બાળકોમાં સ્કૂલમાં બુલિંગ ખૂબ સામાન્ય પરિસ્થિતિ બની રહી છે. જો બાળક સતત ગુમસુમ, ડરાયેલો કે અડીખમ વર્તે છે, તો તે સંકેત છે કે તે બુલિંગનો ભોગ બની રહ્યો છે. માતાપિતા માટે એ ઓળખવું અને સમયસર પગલાં ભરવું મહત્વપૂર્ણ છે.
11 સંકેત કે બાળક બુલિંગનો ભોગ બની રહ્યો છે
- સ્કૂલ જવાનું મન નથી કરતું.
- હંમેશા ગુમસુમ અથવા ચિંતા ભરેલું ચહેરું.
- અસાધારણ રીતે થાકેલો દેખાવા.
- બિનજરૂરી રીતે ચીડિયાતું વર્તન.
- સ્કૂલના પ્રોજેક્ટ્સ અથવા રમતમાં ભાગ લેવા મન ન કરવું.
- શાળાના મિત્રોથી દૂર રહેવું.
- કપડાં કે સામાન પર નુકસાન કે કાપ-છેડ.
- ખોરાક પર ધ્યાન ન આપવું.
- પડકારમાં આવતાં લોકોથી દૂર રહેવું.
- नीંદમાં વિક્ષેપ, અચાનક ડરવા લાગવું.
- કોઈ ગુસ્સો, દુકખ કે વલણ બદલવું.
બુલિંગનો સામનો કરાવવા માટે 13 ટિપ્સ
- બાળક સાથે ખુલ્લી વાતચીત કરો.
- તેણે અનુભવે એવા તણાવને સમજવા માટે ધ્યાનથી સાંભળો.
- તેના માટે સુરક્ષિત વાતાવરણ બનાવો.
- બુલિંગની ઘટનાઓને નોંધો.
- સ્કૂલના ટિચર્સ અને કાઉન્સેલર સાથે સંપર્કમાં રહો.
- બાળકને આત્મવિશ્વાસ વધારવા માટે પ્રોત્સાહિત કરો.
- સંબંધોમાં મજબૂત મિત્રો બનાવવાની સલાહ આપો.
- સોશિયલ મીડિયા પર સુરક્ષા અને દેખભાળ શીખવો.
- નિયમિત રીતે તેના ઇમોશનલ હેલ્થ પર નજર રાખો.
- હલકી શારીરિક અને માનસિક પ્રવૃત્તિઓમાં જોડાવા માટે પ્રેરિત કરો.
- બુલિંગને હળવા હાથ ન લો – યોગ્ય ક્રિયા લેવી જરૂરી.
- બાળકને “નહીં કહેવું” શીખવો, જાતિ/સમાજમાં સન્માન માટે આત્મવિશ્વાસ આપો.
- જો સ્થિતિ ગંભીર હોય તો સાઇકોલોજિસ્ટ/કાઉન્સેલરનો સંપર્ક કરો.
નિષ્કર્ષ
બાળકનો ગુમસુમ વર્તન, ચિંતિત ભાવ, અથવા શાળામાં ભાગ ન લેવું બુલિંગનો સંકેત હોઈ શકે છે. માતાપિતા, શિક્ષક અને નિષ્ણાતો સાથે મળીને યોગ્ય પગલાં લેવું જરૂરી છે. બાળકને સમજવું, સુરક્ષિત વાતાવરણ આપવું અને આત્મવિશ્વાસ વિકસાવવો બુલિંગ સામે સૌથી અસરકારક ઉપાય છે.