આ વર્ષ ખગોળશાસ્ત્રના શોખીન અને આકાશ નિરીક્ષકો માટે ખાસ રહેવાનું છે. વર્ષ દરમિયાન કુલ ચાર ગ્રહણ જોવા મળશે, જેમાંથી માત્ર એક જ ગ્રહણ એવું છે જે સમગ્ર ભારતમાં સ્પષ્ટ રીતે દેખાશે — અને તે પણ હોળીના પાવન દિવસે થતું ચંદ્રગ્રહણ. એટલું જ નહીં, આ વર્ષે એક દુર્લભ ખગોળીય ઘટનામાં એકસાથે છ ગ્રહો પણ નજરે પડશે, જે સામાન્ય રીતે બહુ ઓછા સમયે જોવા મળે છે.
હોળીના દિવસે ચંદ્રગ્રહણનું વિશેષ મહત્ત્વ
હોળીના દિવસે થનારું ચંદ્રગ્રહણ ધાર્મિક અને વૈજ્ઞાનિક，两ેય દૃષ્ટિએ મહત્વનું છે. આ ચંદ્રગ્રહણ રાત્રિના સમયે હોવાથી ભારતના મોટાભાગના ભાગોમાં સ્પષ્ટ રીતે જોઈ શકાશે. ચંદ્ર ધીમે ધીમે પૃથ્વીની છાયા હેઠળ આવતો નજરે પડશે, જે ખગોળીય રીતે અત્યંત આકર્ષક દૃશ્ય સર્જશે.
વર્ષમાં કુલ ચાર ગ્રહણ
આ વર્ષે બે સૂર્યગ્રહણ અને બે ચંદ્રગ્રહણ થવાના છે. જોકે તેમાંના મોટા ભાગના ગ્રહણો ભારતમાંથી આંશિક અથવા અદૃશ્ય રહેશે. માત્ર હોળીના દિવસે થનારું ચંદ્રગ્રહણ એવું છે, જે દેશભરમાં સ્પષ્ટ રીતે જોવા મળશે.
એકસાથે છ ગ્રહોનો સમૂહ
આ વર્ષે એક અનોખી ઘટના એવી પણ બનવાની છે, જેમાં બુધ, શુક્ર, મંગળ, ગુરુ, શનિ અને યુરેનસ જેવા છ ગ્રહો એકસાથે આકાશમાં દેખાશે. આ ઘટના ‘પ્લેનેટરી એલાઇનમેન્ટ’ તરીકે ઓળખાય છે. સૂર્યાસ્ત પછી અથવા સૂર્યોદય પહેલા ખુલ્લા આકાશમાં યોગ્ય સમય પર જોવામાં આવે તો આ ગ્રહો નગ્ન આંખે અથવા ટેલિસ્કોપથી જોઈ શકાય છે.
ખગોળશાસ્ત્રીઓ માટે સુવર્ણ તક
ખગોળશાસ્ત્રીઓ અને વિદ્યાર્થીઓ માટે આ ઘટનાઓ અવલોકન, અભ્યાસ અને ફોટોગ્રાફી માટે અનોખી તક પૂરી પાડે છે. ખાસ કરીને ચંદ્રગ્રહણ દરમિયાન ચંદ્રના રંગમાં થતો ફેરફાર અને ગ્રહોની ગોઠવણી વૈજ્ઞાનિક દૃષ્ટિએ રસપ્રદ છે.
ધાર્મિક માન્યતાઓ અને સાવચેતીઓ
ચંદ્રગ્રહણને લઈને ભારતીય સંસ્કૃતિમાં કેટલીક પરંપરાગત માન્યતાઓ પણ જોડાયેલી છે. ઘણા લોકો ગ્રહણ દરમિયાન ઉપવાસ, જપ-તપ અને દાનને મહત્વ આપે છે. જોકે વૈજ્ઞાનિક રીતે ગ્રહણ એક કુદરતી પ્રક્રિયા છે અને આરોગ્ય પર તેની કોઈ સીધી અસર નથી.
નિષ્કર્ષ
આ વર્ષ ખગોળીય દૃષ્ટિએ અત્યંત ખાસ છે. હોળીના દિવસે થનારું ચંદ્રગ્રહણ અને એકસાથે છ ગ્રહોની હાજરી આકાશને અદ્વિતીય બનાવશે. જો તમે પણ આ દુર્લભ પળોના સાક્ષી બનવા માંગતા હો, તો ખુલ્લું આકાશ, યોગ્ય સમય અને થોડી તૈયારી સાથે આ અદભૂત ખગોળીય નજારો નિહાળો. 🌙✨
